კოსმოსური რბოლის ეპოქაში, სანამ ადამიანი ხომალდში ჩაჯდებოდა, მეცნიერებს უნდა ეპოვათ პასუხი მთავარ კითხვაზე: გადარჩება თუ არა ცოცხალი ორგანიზმი უწონადობისა და კოსმოსური რადიაციის პირობებში? არჩევანი ორ სხვადასხვა ბიოლოგიურ სახეობაზე შეჩერდა.

1. აშშ: რატომ მაიმუნები? (ჰომო საპიენსის „ასლები“)

ამერიკელი მეცნიერები ნასადან (NASA) აქცენტს აკეთებდნენ ფიზიოლოგიურ მსგავსებაზე. მათთვის მაიმუნი იყო „ადამიანის მოდელი“.

• ანატომიური იდენტურობა: მაიმუნების (განსაკუთრებით შიმპანზეების) ორგანოების აგებულება, სისხლის მიმოქცევა და ნერვული სისტემა თითქმის ადამიანის იდენტურია. მეცნიერებს აინტერესებდათ, როგორ იმოქმედებდა გადატვირთვა ($G$-force) ტვინზე.

• ინტელექტუალური ტესტირება: ამერიკელებს სჭირდებოდათ იმის დამტკიცება, რომ უწონადობაში გონება მუშაობს. შიმპანზეებს (მაგალითად, ჰემს) ასწავლიდნენ ბერკეტების მართვას. კოსმოსში ყოფნისას ჰემმა ბერკეტს 50-ჯერ დააჭირა და მხოლოდ 1 წამით ჩამორჩა დედამიწაზე ნაჩვენებ შედეგს.

• ალბერტების სერია: პირველი მაიმუნი, რომელიც კოსმოსში გაიგზავნა, იყო ალბერტ II (1949 წ.). სამწუხაროდ, პირველი მისიები ხშირად ტრაგიკულად სრულდებოდა აპარატურის გაუმართაობის გამო.

2. სსრკ: რატომ ძაღლები? (გამძლეობის სიმბოლოები)

საბჭოთა კავშირს სხვა ფილოსოფია ჰქონდა. მათ სჭირდებოდათ ცხოველი, რომელიც იქნებოდა სტოიკოსი, მშვიდი და მართვადი.

• ქუჩის სკოლა: საბჭოთა მეცნიერები სპეციალურად არჩევდნენ მაწანწალა ძაღლებს. რატომ? იმიტომ, რომ ქუჩაში გადარჩენილ ძაღლს უკვე ჰქონდა ფოლადივით ნერვები, გაძლეული იყო შიმშილისთვის, სიცივისთვის და არ იყო პრეტენზიული. „ნაზი“ ჯიშიანი ძაღლები ამ გამოცდას ვერ აბარებდნენ.

• ტექნიკური სიმარტივე: ძაღლი ადამიანზეა ორიენტირებული. მას შეუძლია საათობით იჯდეს უძრავად, თუ პატრონი (მეცნიერი) გვერდითაა. მაიმუნები კი ხშირად აგრესიულები ხდებოდნენ და გლეჯდნენ სენსორებს.

• „ქალური“ უპირატესობა: კოსმოსში მხოლოდ მდედრ ძაღლებს უშვებდნენ. მიზეზი პრაქტიკული იყო: მათთვის უფრო მარტივი იყო სპეციალური ჰიგიენური კოსტიუმის შექმნა, რადგან ხვადი ძაღლისგან განსხვავებით, მათ ფეხის აწევა არ სჭირდებოდათ.

საინტერესო ფაქტები:

1. სტრელკას ლეკვი თეთრ სახლში: სტრელკამ კოსმოსიდან დაბრუნების შემდეგ ლეკვები გააჩინა. ერთ-ერთი მათგანი, სახელად პუშინკა, ნიკიტა ხრუშჩოვმა ჯონ კენედის შვილს აჩუქა.

2. პირველი ფრანგი კატა: საფრანგეთმა 1963 წელს კოსმოსში კატა გაგზავნა, სახელად ფელისიტი. ისიც ცოცხალი დაბრუნდა!

3. მაიმუნების ტრაგედია: ამერიკელებს ძალიან ბევრი მაიმუნი დაეღუპათ აფრენისას ან დაშვებისას, რამაც აშშ-ში ცხოველთა დაცვის მოძრაობების გაძლიერებას შეუწყო ხელი.